Om zelf te composteren kun je gebruik maken van:
Welke vorm van composteren je best kiest, is afhankelijk van volgende factoren:
- de grootte van je tuin
- welk soort afval je gaat composteren
- de plaats die je kiest om te composteren
- het soort compost dat je wil bekomen
- je budget, hoewel geen enkel van de systemen prijzig is.
Welk systeem je ook kiest, je moet altijd zorgen voor een optimale beluchting en een goede drainage van het overtollige regenwater.
Waar moet je op letten?
- Zorg voor voldoende luchtigheid om stank, verzuring en verrotting tegen te gaan.
- Meng alle materialen en woel het geheel regelmatig om.
- Voeg regelmatig grof materiaal toe (houtsnippers of kleine takjes).
- Zorg voor voldoende afwisseling van droog en nat materiaal.
- Zaden van onkruid worden slechts vernietigd bij temperaturen van 50-60°C. Deze warmte kan alleen bereikt worden in een voldoende grote composthoop.
- De vochtigheid van je composthoop moet ongeveer 50 à 60 % bedragen.
- Hoe kleiner het materiaal, hoe sneller de vertering omdat het aantastingsoppervlak vergroot.
- Gebruik zoveel mogelijk vers materiaal.
- Voeg nooit te grote hoeveelheden van hetzelfde materiaal tegelijk toe.
- Start met je composthoop in het voorjaar, in de zomer of in de herfst.
- Bij het opstarten van de composthoop heb je geen compoststarters nodig (worden verkocht in tuincentra). Ook kalk is een additief dat nutteloos en soms zelfs schadelijk is.
- Als je composthoop veel te vochtig is, kan je eventueel wel wat kalk toevoegen. Het is echter beter ervoor te zorgen dat je voldoende droog materiaal in je composthoop mengt.
- Onkruiden (zoals brandnetels) zijn zeer goed composteerbaar en zorgen voor een goede temperatuur in de composthoop. Hun vochtgehalte en structuur is optimaal. Voeg ze wel bij de composthoop voor de zaadvorming.
Wat zijn de voordelen van composteren?
Composteren verkleint de hoeveelheid afval en is een natuurlijke vorm van recyclage. Bovendien betekent het een flinke besparing in je huisvuilbudget en is het een gratis meststof.
GFT-compost heeft een hoog gehalte aan organische stoffen, in vergelijking met kippenmest of stalmest. Het verbetert de bodemstructuur want doordat er een betere lucht- en waterhuishouding is, verbetert de plantengroei. Dankzij het gebruik van compost drogen zandgronden minder vlug uit en draineren zware gronden beter het overtollige water.
Compost vermindert bodemerosie en maakt de bodem beter bewerkbaar. Bovendien brengt het de zuurtegraad naar optimale waarden en is het een prima buffer voor de temperatuurverschillen tussen dag en nacht. Compost beschermt planten tegen parasieten en ziekten.
Door compost te gebruiken wordt de smaak van groenten opmerkelijk verbeterd. De voedingselementen komen pas vrij als de plant er behoefte aan heeft: sneller bij warm, vochtig weer en langzamer wanneer het koud is.
Hoe kan ik compost gebruiken?
Compost van GFT-afval is geschikt voor alle teelten: groenten, bloemen, struiken, gazon, kruiden, éénjarige en vaste planten en kan gebruikt worden als aanvulling bij potgrond.
Compost voeg je best toe in het vroege voorjaar. De hoeveelheid en het soort compost is afhankelijk van verschillende factoren:
- de kwaliteit van je compost
- het bodemtype
- de vruchtbaarheid van de bodem
- de hoeveelheid compost die je voordien hebt gebruikt
- de voedselbehoefte van de plant.
In sommige gevallen is het beter om fijn gezeefde compost te gebruiken. Dit kun je zelf doen. Gebruik hiervoor een oude aszeef (voor kleine hoeveelheden) of een oude ijzeren bedvering. Je kan ook zelf een constructie bouwen. Met houten latten en fijn volièregaas is dit zo gebeurd. Om goed te kunnen zeven moet het materiaal voldoende droog zijn.
Hoe kan ik tuinafval en snoeihout hergebruiken?
Vlakke compostering
Bij vlakke compostering breng je een laag weinig of niet verteerd organisch materiaal aan op de grond, zonder te vermengen. Je kan het aanbrengen tussen de teelten (mulching) of als winterbedekking (nadat de teelten geoogst en verwijderd zijn). In dit geval gebruik je alleen maar tuinafval (geen keukenafval).
Houtsnippers
Houtsnippers worden gemaakt van snoeihout en boomschors. Je kan ze gebruiken:
- als mulching of het aanbrengen van een laag organisch materiaal als bodembedekker
- als compost
- voor de aanleg van tuinpaadjes
- als grondbedekking onder een schommel, een wip of een glijbaan.
Voordelen van mulchen
- houdt de bodem vochtig
- voorkomt erosie door water en wind
- verrijkt de bodem met organische materiaal
- houdt onkruid tegen
- voorkomt grote temperatuurverschillen
- voorkomt vorming van plassen bij hevige regenval
- is decoratief
- geeft een natuurlijk uitzicht.
Bij het aanbrengen van houtsnippers zorg je er best voor dat de onderlaag onkruidvrij is (verwijder ook de onkruidwortels). Strooi de snippers bovenop, vermeng ze nooit met de ondergrond. De dikte van de snippers en van de aan te brengen laag is afhankelijk van het doel.
Voor de aanleg van een pad of als ondergrond voor speeltuigen mag je grof gesnipperd en vers hout gebruiken. De laag moet dan minstens 10cm dik zijn. Als de houtsnippers op de composthoop moeten of gebruikt worden als bodembedekker mogen ze niet te grof gesnipperd zijn. Vooraleer ze te gebruiken als bodembedekker laat je ze best een viertal maanden composteren (omwille van teveel aan looizuur). Om te voorkomen dat er nog onkruid doorgroeit leg je een laag van minimum 10cm dik. Vooraleer je houtsnippers composteert, moet je eerst overvloedig besprenkelen met water, zodat ze ervan doordrongen zijn. Tussen bomen en struiken leg je een laag van 10 tot 15 cmdik, tussen vaste planten en rozen volstaat 5cm. De snipperlaag kan je best elke twee tot drie jaar vernieuwen, zodat het effect maximaal blijft.